Dzień pod znakiem cyfrowych spraw urzędowych

Urzędy mają ciekawy dzień: toną w pismach pisanych przez chatboty, a ktoś podszywa się pod ich aplikację.

Ktoś ma uwagę do urzędu, wrzuca ją do ChatGPT i wychodzi wielostronicowa analiza prawna: nagłówki, pogrubienia, kilkanaście artykułów ustaw i wyroki sądów, czasem nieistniejące. Regionalna Izba Obrachunkowa w Opolu dostała w 2024 roku 33 wnioski o kontrolę i informacje sygnalne od osób fizycznych lub anonimowych nadawców, rok później 58, a w pierwszej połowie 2026 już 69, ponad dwa razy więcej niż przez cały 2024. Podobny przyrost widzą izby w Kielcach i Katowicach, UOKiK notuje więcej sygnałów konsumenckich, a urzędy miejskie w Krakowie i Wrocławiu więcej wniosków o informację publiczną. Autorstwa chatbota nie da się udowodnić, bo ludzie mogą częściej pisać i lepiej znać swoje prawa. Ale urzędnicy widzą wzór, którego wcześniej nie było: dokumenty dłuższe, o niemal identycznej konstrukcji, z rozbudowanymi podsumowaniami i akapitami na bold, obwieszone przepisami, z których część nie ma związku ze sprawą. Bywa dowód wprost: do Urzędu Regulacji Energetyki trafiły pisma z zostawionym w środku promptem, bo nadawca skopiował odpowiedź razem z własnym poleceniem. Jeśli prowadzisz firmę i korespondujesz z administracją, warto wiedzieć, po której stronie tego wzoru stoisz.

Ta sama administracja jest teraz przynętą. CERT Orange ostrzega przed kampanią phishingową wokół odnawiania certyfikatów w mObywatelu, które traciły ważność 5 sierpnia. Odnowienie jest banalne, wystarczy zalogować się do aplikacji. Oszuści rozsyłają SMS-y i maile o rzekomym wygaśnięciu dokumentów albo pilnym potwierdzeniu tożsamości, z linkiem do strony podobnej do gov.pl, z tą samą kolorystyką i symbolami. Na fałszywej stronie logowanie Profilem Zaufanym, e-dowodem czy mObywatelem bywa celowo wyłączone pod pretekstem awarii, żeby zepchnąć ofiarę na logowanie przez bank i przechwycić login, hasło, a potem kod autoryzacyjny.

Na koniec spokojniejszy wątek. E-paragon jest pełnoprawnym dokumentem sprzedaży, równoważnym papierowemu od nowelizacji ustawy o VAT z marca 2020, więc sklep musi go honorować, a sprzedawca nie musi drukować wydruku. Warunek: dokument ma być zapisany w pamięci kasy online i przesłany nabywcy w odpowiednim formacie, bo PDF wysłany mailem tego nie spełnia. Za dystrybucję odpowiada HUB Paragonowy Ministerstwa Finansów i KAS, a odbiera się je darmową aplikacją e-Paragony z 18 kategoriami wydatków, tagami i pilnowaniem terminów gwarancji.

Państwo cyfryzuje paragony, obywatele cyfryzują skargi. Wygrywa ten, kto szybciej nauczy się czytać cudze prompty.